laboratorium wzorcujące, narzędzia pomiarowe, wzorcowanie przyrządów pomiarowych, wzorcowanie narzędzi, kalibracja urządzeń pomiarowych

Niepewność pomiaru

Niepewność pomiaru jest jednym z najistotniejszych zagadnień związanych z metrologią, w tym jednym z elementów zachowania spójności pomiarowej. Z uwagi na złożoność tematu, sam termin często wywołuje gęsią skórkę zwłaszcza u młodych adeptów metrologii. Właściwe jednak zrozumienie zagadnienia oraz praktyczne podejście do szacowania niepewności umożliwia znaczącą poprawę jakości naszej pracy.

Niepewność pomiaru – parametr, związany z wynikiem pomiaru, charakteryzujący rozrzut wartości, które można w uzasadniony sposób przypisać wielkości mierzonej (VIM).

Praktycznie zaś – niepewność pomiaru to przedział, wokół którego z określonym prawdopodobieństwem zawiera się rzeczywista wartość wielkości mierzonej.

Dokumenty związane z niepewnością pomiaru:

  • EA-4/02 – Wyrażanie niepewności pomiaru przy wzorcowaniu
  • PN-EN ISO 14253-2: 2011. Specyfikacje geometrii wyrobów (GPS) – Kontrola wyrobów i sprzętu pomiarowego za pomocą pomiarów – Część 2: Wytyczne szacowania niepewności pomiarów w GPS, przy wzorcowaniu sprzętu pomiarowego i sprawdzaniu wyrobów.
  • JCGM 100:2008 – Evaluation of measurement data — Guide to the expression of uncertainty in measurement.

Każdy z tych dokumentów jest nieocenionym źródłem informacji i pomocą w szacowaniu niepewności na własny użytek.

Obliczanie niepewności pomiaru

Obliczanie niepewności polega na oszacowaniu wielkości niepewności składowych ux, uwzględniających wpływ wszystkich czynników powodujących zmienności. Łączny wpływ tych czynników określany niepewnością standardową złożoną obliczany jest ze wzoru:

niepewność standardowa złożona

Aby właściwie zidentyfikować czynniki wpływające na pomiar, należy przeprowadzić analizę źródeł błędów. Przykładowe źródła błędów to na przykład:

  • metrolog (wykształcenie, doświadczenie, precyzyjność, kondycja psychofizyczna)
  • środowisko (temperatura, wibracje, wilgotność, ciśnienie, pole elektromagnetyczne)
  • przyrząd pomiarowy (błąd, stabilność, histereza, nacisk pomiarowy)
  • obiekt mierzony (błędy kształtu, chropowatość, temperatura)
  • program obliczeniowy i obliczenia (zaokrąglanie, użyte wzory)
  • wzorzec (błąd, niepewność wyznaczenia błędu)
  • stałe fizyczne (właściwości materiałów)
  • definicja mierzonej cechy (bazy i referencje, odległości)
  • procedura pomiaru (strategia, ilość pomiarów, wybór przyrządu)

Określenie czynników wpływających będzie dla nas punktem wyjścia do stworzenia budżetu niepewności.

cdn.